Monitoring van insecten in Friesland
Samenvatting
Sinds 2019 heeft de provincie Friesland de wens om de aantallen van een aantal insectensoorten nauwkeuriger te volgen. De soorten waar het om gaat zijn de argusvlinder, de groene glazenmaker (ANLb en N2000) en de gevlekte witsnuitlibel (N2000). Vanaf dat jaar is het monitoringsnetwerk voor de groene glazenmaker en de argusvlinder in Friesland verder uitgebouwd via de Argustelling.
Met de monitoringsresultaten worden nieuwe inzichten verzameld over het voorkomen van beide soorten in Friesland en de eisen die ze stellen aan hun leefgebied, zodat gerichte maatregelen kunnen worden ingezet om de soorten in Friesland te behouden. Voor de monitoring wordt gekeken naar twee soorten trends: de verspreidingstrend en de populatietrend. Bij de eerste trend gaat het om aan- of afwezigheid van de soort in gebieden, de geografische verspreiding, bij de populatietrend gaat het om de aanwezige aantallen in de getelde populaties.
Argusvlinder
In Friesland is de argusvlinder achteruitgegaan en sinds 1991 is nog maar ongeveer 30% van het verspreidingsgebied over. Uit de oostelijke helft van de provincie is de soort vrijwel verdwenen, maar langs de kust houdt hij nog stand. Sinds 2020 lijkt het verspreidingsgebied niet meer verder te zijn afgenomen. Wellicht is er nu een evenwicht bereikt en kan de argusvlinder zich handhaven op de plekken waar hij nu nog voorkomt. In de populatieaantallen zien we in Friesland dezelfde achteruitgang als bij de verspreiding. Vlindervriendelijk maaibeheer zoals gefaseerd maaien en sinusbeheer is cruciaal om de situatie te verbeteren in de regio waar de argusvlinder nog (potentieel) voorkomt. Daarnaast is het gewenst om meer te weten te komen over de locaties waar de rupsen van de argusvlinder opgroeien, om gerichte beschermingsmaatregelen te kunnen nemen.
Aanbevelingen en beheeradviezen
➢ Niet klepelen
➢ Gefaseerd maaien
➢ Sinusmaaien
➢ Rupsenbiotoop opzoeken en lokaal beheren
➢ Kennis vergroten over het rupsenbiotoop
➢ Bloemrijke randen of situaties creëren
Gerdien Bos & Henk de Vries
Bos-Groenendijk, G.I. & H.H. de Vries (2025). Argustelling 2019-2024. Monitoring van insecten in Friesland. Rapport VS2025.011. De Vlinderstichting, Wageningen.
Lees het gehele rapport: