Man argus eerder uit pop?

Ontpopt het mannetje eerder dan de vrouwtjes? Doet de argusvlinder aan protandrie?

Bij de grote vuurvlinder zijn mannetjes meestal een week eerder. Dit is een voortplantingsstrategie. De mannetjes bezetten een territorium, in afwachting van de vrouwelijke imago’s.

Of het bij de argusvlinder ook zo is, weten we niet. Er zijn waarnemers die hier van overtuigd zijn. In de literatuur hebben we hierover niets kunnen vinden.

“Protandrie’ is een term uit de plantkunde: ze beschrijft een strategie om zelfbestuiving van een bloem te voorkomen. Protandrie duidt op het verschijnsel waarbij de periode dat meeldraden in een bloem rijp zijn eerder valt dan de periode waarin de stempels rijp zijn.“

Zoek de verschillen – individuele imago’s

We hebben dit jaar waarnemers opgeroepen om vooral foto’s te maken en vast te leggen of het een mannetje of vrouwtje was.

Om zeker te weten hoeveel verschillende exemplaren op een bepaalde plek zitten proberen we ook de mannetjes onderling te onderscheiden. Dat is lastig, maar sommige fotografen is het gelukt!

Goed nieuws uit Amstelveen

Zeldzame argusvlinder duikt massaal op in Amstelveense polder

Bekijk het filmpje op NH nieuws

De zeldzame argusvlinder is terug van weggeweest in de polders van Amstelveen. Boer Remco plant bloemen langs zijn akkers in de Bovenkerkerpolder om de vlinder een handje te helpen.

[Ons commentaar: Goed beheer voor weidevogels en weidevlinders gaat hand in hand. Dit gebied wordt al sinds 2020 gemonitord. Maar we zijn altijd blij met goed nieuws!]

Lees verder “Goed nieuws uit Amstelveen”

Rapportage tweede generatie 2026

Deze rapportage gaat over de periode 1 juli tot 13 augustus 2026 In provincie Friesland op het vaste land op grond van meldingen op waarneming.nl

Aantal waarnemingen
In heel Friesland zijn van 1 juli tot 13 augustus 357 waarnemingen gedaan. We laten Vlieland en Terschelling buiten beschouwing.
Op het vaste land van Friesland in ons werkgebied zijn dat 230 waarnemingen.

Man of vrouw
We hebben alle waarnemers via mail gevraagd, op te letten of ze vrouw of man hebben gezien. Aantal man 56 x Aantal vrouw 47 x De rest onbekend.
Aan de foto’s hebben we achteraf, alsnog het geslacht kunnen vaststellen. Zo kwamen er 28 man en 37 vrouw bij. 56+28=84  en 47+37=84
Zo werd de verhouding man/vrouw precies 1:1.

De veronderstelling was dat mannetje vaker worden gezien, omdat zij op vaste plekken in de luwte en zon zitten, hun territorium. Het lijkt erop dat vrouwtjes bewegelijker zijn en dus moeilijker te bekijken of te fotograferen.


Aantal waarnemers
Er worden veel waarnemingen door drie mensen gedaan. Iemand neemt maar liefst 30% van het totaal voor zijn rekening. Hij doet dit op verzoek van It Fryske Gea rondom Workum. Deze drie personen samen, doen 50% van de waarnemingen. Het zou goed kunnen dat dit de resultaten vertekend. Hopelijk zijn er méér Argusvlinder dan worden doorgegeven.

Dubbeltellingen
Vermoedelijk worden op sommige plekken vaak dezelfde vlinder geteld. Bijvoorbeeld bij Kijkhut de Ral waar veel vogelaars komen. Daar zijn maar liefst 65 meldingen gedaan van een vlinder op de trap over de dijk.
De kans is groot dat dit om een paar dezelfde exemplaren gaat. 
Kijkhut de ral: 14 x piaamergeul: 41 x kooihuizen: 10 x =65 meldingen

Kijkhut de Ral: 65 meldingen voor dezelfde 6 exemplaren?

Aantal exemplaren per melding
Meestal: 1 exemplaar
18 keer: 2 exemplaren
Een enkele keer: 3 of 4

De waarnemingen betroffen 81 verschillende plekken, voornamelijk aan de westkant van Friesland op kleigrond.

Vergelijking met de eerste generatie 
De ervaring leert dat de tweede generatie talrijker is dan de eerste. (Van 1 tot 31 mei 2026). Hier is het verschil is niet zo groot.

2026 generatie 1           330         2026 generatie 2           357
2025 generatie 1           315         2025 generatie 2           375

Wij roepen voortdurend op om waarnemingen door te geven en we hebben de indruk dat daar gehoor aan wordt gegeven. Meer meldingen in 2026 betekent niet dat er meer vlinders zijn. 

Conclusie
Meer dan ooit is het van belang dat de voortplantingsplekken van de argusvlinder worden beschermd. De belangrijkste maatregel is het niet maaien van het gras bij onder andere de houten dwarshekken op de dijken. Op die manier kunnen ei, rups en pop daar overleven. 

8 september 2026 – Janneke Vorst

Disclaimer: 
Geschreven op strikt persoonlijke titel, ik ben geen wetenschapper.


Download hier de pdf



Vergelijking 2025 en 2026

Links zijn de waarnemingen van 2026.
Aan de rechterkant de waarnemingen van 2025.
Verplaats de schuif van links naar rechts.

waarnemingen 2026 waarnemingen 2025

Aanwezigheid

boven: 2026 en 2025
onder: 2000-2010

Rupsen in Hitzum – 20 sept excursie

In de dorpstuin van Hitzum vonden we op 30 augustus rupsen en poppen van de argusvlinder. Op 20 september hopen we de imago’s te zien. Dat betekent dat de werkgroep Bioferskaat Hitzum goed werk verricht!

Argusvlinderexcursie Dorpstuin Hitzum

Zondag 20 september 2026 | 10 uur | Noorderbuurt 5, Hitzum
Er is een korte vlinderexcursie door de dorpstuin om 10 uur. Iedereen welkom! Belangstellenden krijgen een zoekkaart.

Na afloop zal het team van Red de Argusvlinder Chris Kramer van de werkgroep Bioferskaat Hitzum het NIET MAAIEN bordje overhandigen.

Graag aanmelden ivm koffie en cake:
meedoen@reddeargusvlinder.nl

Kan je er geen genoeg van krijgen? Dan rijden we een klein stukje verder naar Sopsum om daar in de boerderijtuin te zoeken naar argusvlinders of poppen.

Zoektocht bij Oudega – verslag

verslag 16 augustus 2026

We waren met een mooi groepje: Bert, Janneke, Bastaan, Gwendy, Jerre en Sander. Allereerst zijn er bordjes geplaatst bij kansrijke voortplantingsplekken, hopelijk wordt er rekening mee gehouden. Vlak bij de houten hekken zou niet gemaaid moeten worden voor de overleving van (de rups van) de argusvlinder. Ook besluiten we in gesprek te gaan met de gemeente over het maaibeleid van dit mooie stukje natuur in de buurt van Oudega.

Lees verder “Zoektocht bij Oudega – verslag”

Landschap Noord-Holland: Eerste argusvlinders gezien na herinrichting

Nieuwsbrief Landschap Noord-Holland:
Eerste argusvlinders gezien na herinrichting aankoop bij Spanbroek

Om de sterk bedreigde argusvlinder een handje te helpen, hebben we onlangs de herinrichting afgerond van 47.000 m2 aangekochte grond in Polder Westerveer. Er zijn vlinderbanken aangelegd, lage struwelen aangeplant, oevers afgevlakt en delen afgegraven om meer variatie in plantengroei te ontwikkelen. Met succes: boswachter Roelf Hovinga zag er deze week de eerste argusvlinders.

Aankoop Polder Westerveer

Nieuw leven voor de argusvlinder

Ook zeldzame insecten profiteren mee van de nieuwe aankoop. Door de natuurarme weilanden om te toveren tot kruiden- en bloemrijke graslanden, zal het aantal zweefvliegen, bijen, hommels en vlinders explosief toenemen. 

Op een deel van de aangekochte grond willen we speciale maatregelen nemen voor de bedreigde argusvlinder. Deze vlinder is in Nederland voor 98% verdwenen, maar komt in deze omgeving nog steeds voor. Door kleinschaliger te beheren en te zorgen voor meer verschillende soorten nectarplanten hopen we de argusvlinder voor dit gebied te behouden en in aantallen toe te laten nemen.

© 6 aug 2026 Nieuwsbrief Landschap Noord-Holland

Man of vrouw argusvlinder?

We zitten volop in de tweede vliegtijd van de argusvlinder. Weinig wind en zon zijn gunstige omstandigheden om vlinders te zien..

De argusvlinder is niet kieskeurig wat nectar betreft. De rups eet verschillend soorten gras, ook niet lastig. De bottleneck is de voortplantingsplek. Daarom willen we daar meer van weten.

Om meer te ontdekken over de voortplantingsplekken van deze steeds schaarser wordende vlinder, willen we iedereen vragen om ook te noteren of je een mannetje of een vrouwtje ziet.

Het mannetje is vrij goed herkenbaar door de twee dikkere, donkere ‘geurstrepen’ in de binnenkant van de bovenste vleugels. Als hij tenminste even gaat zitten 😉

Als je een vrouwtje treft, let dan op het voortplantingsgedrag. Ze heeft dan een snellere vleugelslag waarbij het lijkt alsof ze ergens naar zoekt. Dat kan erop wijzen dat ze een plekje zoekt om haar eitjes af te zetten. Als het je lukt om dit te filmen zou dat helemaal geweldig zijn. We zien je filmpje graag tegemoet!

meedoen@reddeargusvlinder.nl

Mannetje met donkere streep 
Vrouwtje argusvlinder

Leeuwarder Courant – De argusvlinder is met kleine moeite te redden


Leeuwarder Courant
3 juli 2026 (papier) / 4 juli 2026 (digitaal)


door Jantien de Boer


De argusvlinder is zeldzaam maar met deze kleine moeite is hij te redden. Droevig genoeg komt de typisch Friese argusvlinder nog maar amper in Friesland voor. Terwijl je hem, vooral langs de IJsselmeerkust, gemakkelijk kunt redden. 

Lees verder “Leeuwarder Courant – De argusvlinder is met kleine moeite te redden”

Wetterskip helpt Argusvlinder op de dijk

17 juni 2026

Dankzij de hulp van veel natuurliefhebbers, kon Red de Argusvlinder aanschuiven bij een vergadering bij het Wetterskip over beter maaibeleid ter bescherming van de Argusvlinder.

Daarbij is afgesproken dat er niet meer vlak langs de dwarshekken op de IJsselmeerdijk wordt gemaaid. Er blijft een rand van 30 cm gras staan. Precies daar leven de rupsen van de argusvlinder. Zo wordt hun leefgebied beschermd.

Met onmiddellijke ingang wordt het maaibeleid door de onderhoudsploeg van het Wetterskip en it Grienskiep aangepast. Tussen Makkum en Stavoren zijn minstens 50 van dit soort dwarshekken. De kans is groot dat we in augustus al meer vlinders kunnen zien fladderen!